پدر اسطوره بودی جوان مردان دوران را

به روز آزمون یاور بد ی   تو بینوایان را

  نمودی زندگی را وقف  در دنیای محرومان

 تو بودی مرحم زخم     و مداوا دردمندان را

صفای دل مروت پاک بازی جان نثاری هـا

سرشتی ونوشتی و به راهش باختی جان را

به پای طبع   بالایت نشد   دا می ز صیادان

توخود گفتی که عنقا صید نبود دام مرغان را

چو از جهل وجفای آن تو نالیدی به یادم است

بیا برخیز اکنون بین چه شد اولاد انسان  را

چراغ معرفت از شمع جان  روشن نمودی تو

بیابنگر تو  تاریکی وجهل و سیل وطوفان را

ریا وخشــــکی وزهد وتحجر ر اعدو بودی

کنون بر گردن ملت   ببین زنجیر اد یان را

تو یک عمرازحسین وزینب اش فریاد سردادی

بیا تو با حسین امروز و پرس احوال ما یان را

فدای قلب پر دردت ببین اینک  تو بی دردی

که قلب خون چکان جاگیر شد چشمان گریان را

بیادم است چون گفتی نخواهم عمر بیش از شصت

به معراجت رسیدی تو چو کردی میل جانان را

جوان بودی جوان ماندی جوان رفتی زدیر دون

بدی رفتارت اندرزی هـــــــــزاران پهلوانان را

 ولی افسوس کوته دید مت  من در سفر  بود م

مروت کی بود بر دل جفا ی روز گار ا ن را

کنون خاکت نباشد بر زمیین تا بر جبین  مالم

تو برافلاک ومن روی زمین بین درد هجران را  

 

 

آلمان جدی 1375

 

 

دوستان از شعر من پرسیده اند

وز دلیل شعر گفتن

دوستان گویند که حالا   چرا

بعد ازین دیرینه ایام سکوت

دل چه گوید

پرسش از او کرده ام

...............من ز آرامش نزادم

مایه ی پیدایش من  در ازل در شور بود

آتشم  خاموش کی بو دی؟

اندرون  تنگنای سینه  جایم داده اند

یک د ری بر روی من  نگشود ه اند

در مرور سال ها 

شعله ی دل راه  بیرون جست

...................وره پیدا نشد   خود را بسوخت

آنقدر خاکستراِّ لودگی ها روی او بنشسته بود

آنقدر نیرنگ دوران چهره های گونگون بر خود گرفت

وخواست

شعله اش خاموش سازد

یا سرد ش کند

گاه گاهی شعله  سر از زیر این تیره خاک

بیرون نمود

فریاد کرد:

من زنده ام

مرا مرده مپندارید

در فصای ظلمت آلوده  غبار تیرگی هر جا نشسته

ندای پاک وبی آلایش  دل  در لا بلای  گرد باد چشم گیر

نابود گردید

گوش ها را چرک بگرفته

چشم دیگر قدرت دیدن نداشت

تاریک بود

زبان !

همزبان میخواست     نیروی بیان میخواست

در فضای این چنین تاریک وسرد وتنگ

شعله ی  بی تا ب وناب دل

زبان شعر را در یافت  و

سکوت  ظلمت شب را شکست  آزاد شد

افسوس ار صیقل نگیرد  گوهر بنهفته ی اندرون من

 

آلمان جدی 1375

 

الهی با تــــــــــــو گویم من شبانگاه

غم دیرینه ی دل گشــــــــت جانکاه

وطن مخروبه وویــــــــرانه گردید

کنون از بهر جغدی لا نـــــه گردید

نه آهویی به دشـــــــــت و دامن او

نه لبخندی به کـــــــوی وبرزن ا و

نبینم یک کبوتر در مــــــــــــزارش

نه گـــل روید کنون در لاله زارش

زظلمت پرده ی رویش کشـــــــید ه

زوحشــت رنگ رخسارش پرید ه

زفرط جهــــل خاکش تیز بگریست

کهن کهسار پاکش نیز بگریســــت

حـــــــــــکایت میکند ویرانه هایش

شنیدم خوب از غم خانه هـــــا یش

یکی خشــتی که در یک کنج بامی

فتاده روی سنگی تلخ شـــــــــا می

ز روی طعنه گفت آن ســــنگ پاره

ز روی بخل وجـهل آن سنگ پار ه

چه می خواهی تو از ویرانه ی مــا

تو از دیوار وبـــا م خانه ی مــــــــا

برون شو از حریم مــا برون شـــــو

تویی بیگانه ی ما ســـــــر نگون شو

بنالیدی چو خشت از ناامیـــــــــــد ی

به ناگه تند بادی  دررســـــــــــــــیدی

درین طوفان زمین   زیر وزبر شــــــد

ندای آسمان این المقر شـــــــــــــــــــد

چو باد شرزه آنگـــــه رخت بر بست

سکوت واپسین خرگــــــــــاه درد است

نه خشتی ونه سنگی ماند بر جـــــا ی

نه دیواری چنان بوده است بر پـــــا  ی

که ایمن از گــــــــــــــزند روز گارا ن

ز طوفان و زســـــیل و بـــــاد و باران

ز ســــــــــــرما وزگرما ی شب و روز

زمســــــــــتان وتموز سخت جان سو ز

نباشد  آنکه در ویرانه ها زیســـــــــــت

فنا ملزوم جســـــــــــم خام خاکی است

ضمیر پاک وطبع کبریـــــــــــــــــا یی

بدیدم من ز کوه آ سمــــــــــــــــــــا یی

که می خندد به روی این خس و خا ک

جـــــــــدال وجنگ این دل های نا پاک

به پیشانی پر چینش نوشـــــــــــــــــته

که این غو غــــــــا بسی دیدم گذ شـــــته

 

درین ورطه بســـــــــــــی شا هان بودند

ند یمان ونگهبانان بــــــــــــــــــــود    ند

کهن  دیوار دارم روی سینـــــــــــــــــــه

شده آباد از ترس و زکینـــــــــــــــــــــــــه

درین ویرانسرا خون هـــــــــــــــای پا کی

شده جـــــــــــــــــــــاری به مثل آب تاکی

بسی  سر  هــــــــــــــا بریدندی  درین جـا

چه گلهایی که پرپر شــد درین جــــــــــــا

زمین از فرط ظلم و جــــور نــــــــــــا لید

زبـــــــــــــــــــــی رحمی دل این دور نالید

خداوندا تو رحمــان ورحیــــــــــــــــــــمی

سلیمی  راحم للعا لمیـــــــــــــــــــــــــــنی

عذاب سر زمین مــــــــــــــا خراســــــــان

به بخشــــــــــــــایندگی تودور گــــــر دا ن

ستمکاران رذل نســـــــــــــــل قـــــــــــابیل

بکن نابود با طیر ابــــــــــــــــــابیـــــــــــل

مسیحایی کنون خواهیم از تــــــــــــــــــــــو

مداوایی کـــــــــــــــنون  خواهیم  از تــــــو

مگر آن دم کــــــــــــــــــــــه تو پیغمبرانت

فرســــــــــــــــــــــــــتادی برای بند گا نت

بدی از وحشـــــــــــــــــت  اکنون  فزون تر

بدین ســـــــــــــان آدمی بوده است مضطر؟

اگر حجت ز آدم تا با خـــــــــــــــــــــا تم

به آخر شــــــــــــــــد چرا این سخت ما تم؟

کنون از چشــــــــــــــــــمه ی جاوید کو ثر

گشـــــــــا بر روی ما ای  دوست یک در

 

آلمان   دلو 1375

 امشب ستاره ی به زمین اوفتاده است

مهتاب در خسوف رفته وغم بارد آسمان

هر کوکبی به چشم خورد گریه می کند

فردا طلیعه ی خورشید

هرگز نو متنظر مباش

دیگر متاب عبث

شب خیمه بسته است

.................................

درپیشواز قدوم بهار نو

گلها وبرگ ها بنشتند سوگوار

پر کرده هر کرانه را

رؤیای ماتم ودرد  نبودنش

پرندگان زچهچهه خاموش مانده اند

اندر غلاف غتچه غنوده شگوفه ها

روپوش از حیا

آبشار ها به اشک عوض گشته اند

خم گشته قامت سرو چمن کنون

ومن!

امشب به بند هجر مطلق بی انتها شدم

اما زمرگ مادر من بر زبان میار

مادر زنور بود  و به افلاک پرکشید

هر گز مگو که به خاکش سپرده ایم

 

18 مارچ 2000

عید قربان 1378 خورشیدی

دیشب به خواب دیدم لابدکی فسانه
گیتی نموده برگشت چرخی زده زمانـــه
درمحفل حبیبان بنشسته جمله خوبان
با چهره های خندان با چنگ وبا چغانه
دلها پر از محبت خالی زهر کدورت
این بزم عاشقان است گویی که جاودانه
خورشید روشــــــــــــــــــــــنایی در آسمان آبی
دیدار خوبرویان عیشی است بیکرانـــــــــــــــه
در گلســـــــــــــــــــــتان میهن بوی طراوت گل
من مست آشنایان بیرون شــــــــوم زخــــــــــانه
در سایه ی درختی ســـــــاقی پیاله در دســـــت
آواز جویباران در گوش من ترانــــــــــــــــــــه
هرجـــــــــــا صــــــــــــفا بدیدم  نور خدا بدیدم
دل ها پر از خروش وا خلا ق عـــارفانـــــــــه
آبــــــــــــــــــــــــــــــاد بود کابل  آزاد بود  کابل
یک خشــــت کم نبود از  دیوار آشیــــــــــــــانه
حرف ترنم عشق با گوش جان شـــــــــــــــنید م
دور از ریا وتزویر در خلوت شـــــــــــــــــبانه
در کوی وبرزن شــــــــــهر یک دیو ودد ندیدم
ابنای کشـــــــــــورم را در رقص  عاشـــــــقانه
ناگه زجا پریدم  چشــــــــــــــــــمان من بشد باز
چشمان دوباره بســـــــتم با مکر وصد بهــــــانه
خوابم دگر نیامد  بیدار گشــــــــــــــــــــــته بودم
دیدم اثر ندارد  اصرار ابلهـــــــــــــــــــــــــــانه
بیرون شدم ز بســـــــــــــتر یک سر هزار سو دا
محبوس روزگاران دنبال آب و دانــــــــــــــــــــه
دیدم که خـــــــــــــــــــــانه ی دل نور وضیا ندارد
آنجا که دوست نبود  بی صاحب اســـــــــــت لا نه
ای رهزن دهر بســــــــــــــــــــیار دل شکســـــتی
با خدعه وفریب  ومکر مزورانــــــــــــــــــــــــــه
کشور شده است ویران گم گشـــــــــته است دهقان
نی زاغ در گلستان  نی گنج در خـــــــــــــزانــــه
ای دوســـــــــــــــتان بیایید با همدگر بنالــــــــــــید
عیب کسی نگویید دایم به مثل شــــــــــــــــــــــــانه
گرژرف بنگری در ویـــــــــــــــــــرانه های خلقت
رمزی است در نهفته بســــــــــــــــیار عاد لانــــــه
جـــــــــــــــــــــــــهل وریا و نخوت دایم زوال  زاید
هر چند این سخن را گویید کودکانــــــــــــــــــــــــه
در مجلس حر یفان شـــــــــــــــــــکـوت صلاح نبود
ای دوســــــــــــت با تو گویم درد دل عاجـــــــزانــه
نهضت ســـــــــــــخن روا نیست در بزم نکته دانان
دیدار دوست  خواهی  بر خیز ازمیــــــــــــا نـــــــه

ظلمت آباد خموش بی تپش

نی خروشی نی ســــروری نی تنش

انجماد سردیش بی جـان کند

زندگی بر مردگان آسان کند

زندگانی بی تحرک ، مردن است

جسم بیجان چند روزی بردن اسـت

 آفـرینش با تحول پا گرفت

ایستادن قدرت پاها گرفت

او مشیت کرد و خـلقت شد پدید

عقل انسان زین فراتر کی رسید

ممکنات از ذات او موجود شد

مبتلا در این خروشان رود شد

از جدایی ناله ها سر داد او

شعله ها در فرقتش در داد او

از پی وصلش به راه افتاده است

گر زپا افتاد جا افتاده است

گاز بد آتش گرفت وشعلـه شد

شعله ها  با آب باران صخره شد

زندگی آمد چو آب آمد پدید

زندگی بی آب حیوان کس ندید

از جمادی سر کشید حیوان شدی

تا به الهامش کنون انسان شدی

عرش او بالید بر خود زین کمال

چون هویدا شد به گیتی این جمال

نفس خلقت این شکوفایی بدید

پرده ی اجبار از راهش درید

او خلیفه شد ورا روی زمین

که به آزادی رسد عین الیقین

چونکه انسان زندگی آغاز کرد

صد در دیگر برویش باز کرد 

شد شکوفا این درخت طیبه

بین اصحاب الشمال و میمنه

آب داد از چشمه سار انبیا

با به آدم نا محمد مصطفی

گفت اینک بر فراز شاخه ها

بشکفید ای گلعذاران تا سما

پس کمال خلقتش آزادگیست

این ودیعه شاخص بالندگی است 

آنکه ز انسان سلب آزادی کند

جنگ با قانون آن بازی کند

انبیای حق گهرهای کمال

راه و رسم شان برای مثال

راه شان ودینشان آزادگی

خصمشان و جنگشان با بندگی

رمز قرآن را ز خورشید فلک

آن ورای آدمیزاد و ملک

آن نگین بی مثال کاینات

آن کمال مطلق این ممکنات

از حسین و کربلا آموختیم

"زآتش او شـــــــــــــعله  ها افروختیم"

 

---

آلمان میزان 1375

 دوش رفتم درون مدرسه ای

 که مداوا کنم دو سه بچه ای

جمع بودند از همه دنیا

شده بد جشن واره ای برپا

جمله نو باوگان گلدسته

در صف انتظار بنشسته

چهره ها قابل تماشا بد

یک صفایی که معجز آسا بد

هر نژاد و زبان و هر دینی

هر کسی وارث یک آیینی

از شمال و جنوب بد نیمی

هم زشرق و زغرب یک تیمی

کس زبان کسی نمی فهمید

روی در روی هم همی خندید

چون زبانها زهم سوا بودند

ترجمانها بر دوا بودند

بانی این محافل منور

ملل متحد هلال احمر

گرچه کارم علاج دردشان

هوش من سوی چند فرد شان

چهره هاشان شبیه بود به هم

این بخندید آن نشسته به غم

داستان ها ز دور و از نزدیک

هم زهند و زلندن و بلژیک

عده ای بد زکابل و یونان

هم از امریکه و هم از آلمان

همچنان عده ای ز روم  و دمشق

گرد هم آمدند جمله به عشق

رنگ بگرفته از جوامع خویش

آرزو و امید و خصلت و کیش

این یکی زیرک و پر از احساس

وان دگر سرد و تند و حق نشناس

قصه ی این ز مصرف و اصراف

کار او در فروشگاه طواف

مصرف او را نموده خوار وذلیل

بهر مصرف برفته راه ودلیل

معنویت و قدرت ادراک

گشته در روزمرگیش هلاک

آن دگر غرق در خرافات است

روز و شب فکر او کرامات است

غل و زنجیر بسته در بدنش

متردد به کندن رسنش

صحبت شان به گوش یک  دیگر

چون سخن گفتنت به گوش کر

یاد از ماه و مشتری کردند

هم ز بگذشته و زدی کردند

چون که حرف گذشته شد آغاز

گوش های مرا بکردی باز

سر گذشت همه شبیه به هم

که همه سر زده ز یک ماتم

همگی بستگان هم بودند

پسر خاله دخت عم بودند

شده از جور روز گار دون

همه از آشیانه ها بیرون

نه کنون خــــانه ای نه اصل و نصب

ای خدا رحمتی بس است غضب

شده آواره و پریشان حال

ابتر و بی وقار و رو به زوال

تا که شـــمع وجود او یک روز

بی صدا افتد و خموش از سوز

هوش من رفت و کار درمانم

ز طبابت شده پشیمانم

مرض و درد ما نه جسمانی است

این تب و مژمژه نه انتانی است

همه ز آوارگیسـت درد ما

این چنین سوخت فرد فرد ما

هر چه بینی تـو نابسامانی

که ز آوارگیست میدانی

نهضت ار نیتت بود درمان

ببری تا به گور  این حرمان

 

آلمان عقرب 1375

                                  

ای دوست درین مخمصه مارا تو شـــــــــفا کن

زنجیری دوران شده ایم وتو  رهــــــــــــــا کن   

هم یار زما رفت وهم اغیــــــــــــــار  صفا کن

عمری به غم نان شده ایم وتو دعـــــــــــــا کن 

 

چون سیر نگشتیم تو رحمی سر ما کــــــــــــن

 

ای دوست تو دیدی که چه ظلم است وچه بیداد

نی لشکر نمـرود چنان کرد ونه  شــــــــــــداد

این ملت غم دیده ندیده است دل شــــــــــــــــاد

از وحشت این ددمنشان تاله  وفـــــــــــــــریاد

 

بفرست مســـــــــــــــــیحا نفسـی را تو شفاکن

 

ا ز پرچمی وخلـــقی وطا لب  دل  پر   د ر د

از حزبـــی وجمعیـت واخــــــــــــوانی  نامرد

بی دردی دزدان چپـــاولگر شـــــــــــــــبگرد

از بی خـــــــــــردی مردم آواره دلم ســــــرد

 

ای وای خـــــــــــــــــدا درد دلم را تو دوا کن

 

هســــــــــــــتیم چو آواره به هر ملک ودیاری

در حالت نزعیم تو گویی ســـــــــــــــر داری

نی هم سخن وهمدم وهمراز و نه یـــــــــا ری

گم شد ســــــــــــخن نیک وادب در شب تاری

 

یارب گره مشــــــــــــــــــکل ما نیز تو وا کن

 

سر مایـۀ این ملت  اگر رفت  به یغمــــــــــــا

از مشرق و از مغرب واز اســــــــــفل وعلیا

تا باز به گلزار بروید گـــــــــــــــــــــل رعنا

جز سبزه ی خاکم نکند صحنه  تما شــــــــــا

 

یارب تو مرا بینش جاویـــــــــــــــد عطا کن

 

افسوس که این مزرعه را آب گرفتـــــــــــــه

ای کا ش چنین بود که مرداب گرفتـــــــــــــه

هم صومعه ومیکده را  باب گــــــــــــــــرفته

خمخانه ی خون جای می نا ب گــــــــــــرفته

 

 

 

ساقی تو به پیــــــــــــما نه  بیا د فع بلا    کن

 

از ضعف به هر جــــا که نشستیم وطن   شـد

در پیشور ولند ن وپاریس وپکن شــــــــــــــد

هم مشهد و واشنگتن وبرلین وپکن  شـــــــــد

هر جا به زبان دگری بستــــــــــــه دهن  شـد

 

ای شــــــــــیخ به شعرت تو بیا شور و نوا کن

 

افسوس که گشتیم ز بیـــــــــــــــــــــداد زما نه

چون سنگ فلا خن به هر گوشـــــــــــه روانه

آن خاطره ها ماند به دل مثل فســــــــــــــــا نه

یا خوا ب ببینیم از آن نیـــم شــــــــــــــــــبا نه

 

ای یار کنون گوشــــــــه ی چشمی تو بما کن

 

 

آلمان  دلو 1375

 شبی آزاده ای یک جام می سر داد و شد سرمست

تمنای جهان دیگری کرد و قفس بشکست

چو مدهوش اوفتاد او دست و پای خویشتن نشناخت

دهن بهر سخن باز و دو چشمان خمارش بست

زجور روزگار دون بسی فریاد و شیون کرد

به فکر وحشت دوران شد و ناگه زجا برجست

ز رنج بینوایان یاد کرد و گریه ها سر داد

ز لبها لعن و نفرین فراوان بر رذیلان رست

چو او بینندگان خویش را می دید می خندید

که در پندارشان عاقل بدند و مست بی عقلست

جهان را هر کسی با عینک خود دید ، ای یاران

یکی بر قله ی کوهی ، یکی بر جایگاه پست

چو بینایی طلب داری ، زخود بیرون به پرواز آ

که شاهین مثل خفاش است چون روی زمین بنشست

کمند روزگاران چشم انسان کور می سازد

چو افتی در سیه چالی ، بیابی راه خود با دست

مکن نهضت تو در ویرانه های زندگی منزل

فرار از جغد بنما منزلت پیش عقابان است

 

---

  آلمان حمل 1370

 امروز چهل سال ز عمرم سپری شد

بشنو چه مرا حاصل ازین دیر دنی شد

خندید چو نوشید دلم جام مرادش

بگریست یکی روز چو پیمانه تهی شد

تکرار شد این حادثه چون چرخش پرگار

دل خسته نشد شیفته ی دربدری شد

صد بار بدیدم که نه غم ماند نه شادی

جادو زده دل ملعبه ی حیله گری شد

در دایره چرخید و نگردید دلش تنگ

 پنداشت که  هرروز به جایی سفری شد

بشکفت به هر دوره یکی گل ز تمنا

دیوانه دل آغشته ی این خیره سری  شد

فردا بشد امروز و عوض گشت به دیروز

این قصه مکرر شد و آن هم سپری شد

یا رب چه درون مایه نهادی به وجودم

در مخمصه او عاشق مشک ختنی شد

هم فقر غنی دید و هم دولت درویش

فریاد که دل شاهد دریــوزه گری شد

کو ملک ز اسکندر و کو گنج ز قارون

کو آتش نمرود و کجا سامره یی شد

کو هتلر و چنگیز و کجا رفت ستالین

گم فلسفه و دانش ضد بشری شد

افتاد زتقلید پی هر کس و ناکس

نی زاغ شد ونی روش کبک دری شد

بیزار زخود گشت وی اندر پی اغیار

از همت کم در هوس دیو و پری شد

او نور خدا دید به هر کنج خرابات

در خانقه او شاهد سالوسگری شد

چون شاهد مقصود ترا نیست در آغوش

هم کعبه و هم بتکده در اصل یکی شد

بوزینه صفت سجده بسی کرد ز عادت

این سوخته دل در پی محراب علی شد

نهضت ز ریا جامه به می ساز مطهر

چون هر نجسی مایه ی آشوب گری شد

---

 آلمان - اسد 1375 - اگست 1996